Giám sát vận chuyển khoáng sản: Giải pháp số hóa từng chuyến xe
Dự thảo quy định của Bộ Nông nghiệp và Môi trường (03/2025) đề xuất lắp camera thông minh tại điểm vận chuyển khoáng sản ra khỏi khai trường. Bài viết phân tích cách Smart Box AI dùng LiDAR 3D và camera AI ghi nhận biển số, ảnh, hình 3D và m³ thực giao cho từng chuyến xe tải, xà lan.
Giám sát vận chuyển khoáng sản bắt đầu từ một câu hỏi đơn giản: mỗi chuyến xe, mỗi chuyến xà lan ra khỏi khai trường hoặc vào bãi chứa chở bao nhiêu m³. Ở nhiều mỏ, bến và công trường san lấp, con số này vẫn do ước lượng bằng mắt hoặc đo tay. Smart Box AI — giải pháp đo khối tích xe tải, xà lan do Việt Đức Trí Group phát triển, An Ninh Số cung cấp — ghi nhận biển số, ảnh, hình 3D và m³ thực giao cho từng chuyến bằng LiDAR 3D và camera AI.
Smart Box AI đo khối tích từng chuyến xe tải, xà lan bằng LiDAR 3D và camera AI, xe không phải dừng. Mỗi chuyến có biển số hoặc số hiệu, thời gian, ảnh, hình 3D đống hàng và m³ thực giao, lưu tại máy chủ dự án. Đây là nền dữ liệu sẵn có nếu dự thảo quy định về camera thông minh tại điểm vận chuyển khoáng sản (03/2025, chưa có hiệu lực) được ban hành.
Yêu cầu quản lý vận chuyển khoáng sản: luật và dự thảo
Luật Địa chất và Khoáng sản 2024 đặt yêu cầu quản lý chặt hơn đối với hoạt động khai thác. Đáng chú ý là dự thảo quy định chi tiết do Bộ Nông nghiệp và Môi trường lấy ý kiến (03/2025), đề xuất lắp camera thông minh có AI tại vị trí vận chuyển khoáng sản ra khỏi khai trường. Đây là dự thảo, chưa có hiệu lực.
Theo nội dung dự thảo, đơn vị khai thác lắp camera thông minh tại vị trí vận chuyển khoáng sản nguyên khai ra khỏi khai trường. Camera phải nhận diện được biển số, phương tiện và kết nối với hệ thống dữ liệu về hoạt động khoáng sản. Khai thác trên sông, hồ, biển được đề xuất lắp thiết bị giám sát hành trình và camera.
Vì đây là dự thảo, doanh nghiệp chưa có nghĩa vụ áp dụng theo nội dung này. Tuy vậy, hướng đi đã rõ: dữ liệu từng chuyến — phương tiện nào, lúc nào, chở bao nhiêu — sẽ ngày càng được coi trọng. Smart Box AI đã ghi biển số, số hiệu, thời gian, ảnh và m³ cho từng chuyến. Việc kết nối với hệ thống của cơ quan quản lý sẽ làm theo hướng dẫn chính thức khi quy định được ban hành.
Bài toán tại cổng mỏ, công trường và bến
Mỏ, công trường san lấp, bãi chứa và bến thủy nội địa nhận hàng trăm chuyến mỗi ngày. Không có số đo độc lập, chênh lệch nhỏ mỗi chuyến cộng lại thành khoản thanh toán lớn và không có bằng chứng để đối chiếu.
- Ước lượng bằng mắt, đo tay từng chuyến: mỗi người một con số, không có bằng chứng để đối chiếu khi nghiệm thu.
- Chuyến thiếu tải, xả không hết: xe vào lưng thùng, ra còn sót hàng nhưng vẫn tính đủ chuyến.
- Đổi xe, nâng thành thùng: thùng bị cơi nới hoặc thay xe khác dung tích so với đăng ký.
- Chặn dòng xe để kiểm: dừng từng xe để đo gây ùn ở cổng, công trường chậm tiến độ.
Giám sát vận chuyển khoáng sản vì vậy không chỉ là lắp camera đọc biển số. Cần biết thêm khối lượng hàng trên từng phương tiện, mà không làm chậm dòng xe.
Giải pháp Smart Box AI hoạt động như thế nào?
Hệ thống gồm hai loại trạm đo tại hiện trường và một máy chủ tại công trường. Xe tải chạy qua cổng khung thép dưới 15 km/h, xà lan qua khung đo dưới 5 km/h theo phao luồng. LiDAR dựng hình 3D thùng xe hoặc hầm hàng, camera AI đọc biển số hoặc số hiệu cùng lúc.
Trạm xe tải
Trạm đặt tại cổng ra vào công trường, mỏ hoặc bãi chứa. LiDAR trên cổng quét thùng xe từ trên xuống; camera 8MP đọc biển số trước và sau, hoạt động ngày đêm. Mỗi chuyến được đo hai lần tại cùng cổng: lúc vào có hàng và lúc ra rỗng. m³ thực giao bằng m³ vào trừ m³ còn sót.
Mỗi xe đăng ký khuôn thùng một lần bằng cách chạy rỗng qua cổng 3 lượt. Hệ thống lưu kích thước lòng thùng và đáy thùng làm chuẩn cho các lần đo sau, nên phát hiện được khi thùng bị nâng thành hoặc đổi xe. Trạm áp dụng cho xe ben 2–4 chân và sơ mi rơ moóc thùng hở chở cát, đất, đá; xe phải mở bạt trước cổng đo.
Trạm xà lan
Trạm đặt tại luồng vào bến hoặc cảng nhập hàng, dùng hai phương pháp độc lập và tự đối chiếu với nhau:
- Xà lan vào luồng: camera phát hiện, đọc số hiệu, báo bảo vệ xác nhận.
- Xà lan chạy qua khung đo dưới 5 km/h; LiDAR dựng hình 3D hầm hàng và đo mạn khô.
- Hệ thống tính m³ hàng: phần trong hầm theo khuôn hầm đã đăng ký, cộng phần hàng nhô trên miệng hầm.
- Xà lan rỗng quay ra: đo lại hầm và mạn khô.
- Chênh mớn nước vào – ra cho ra số tấn hàng; hệ thống so với số tấn quy đổi từ m³ và đóng chuyến.
Mặt hàng được tính theo miệng hầm của chính xà lan, không theo mặt nước, nên thủy triều lên xuống không làm sai kết quả. Khi tấn theo quét 3D và tấn theo mớn nước lệch trên 8%, chuyến được chuyển cán bộ xác nhận.
Dữ liệu ghi nhận mỗi chuyến
Mỗi chuyến xe tải là một hồ sơ đầy đủ: phương tiện, thời gian, kích thước, khối tích, khối lượng quy đổi, hình ảnh và điểm tin cậy lần đo. Đây chính là loại dữ liệu mà công tác giám sát vận chuyển khoáng sản cần.
| Nhóm dữ liệu | Nội dung ghi nhận |
|---|---|
| Phương tiện | Biển số trước/sau, nhà thầu, ảnh chụp rõ nhất |
| Thời gian | Giờ vào, giờ ra, thời gian ở trong công trường |
| Kích thước | Dài, rộng, cao của thùng xe và của đống hàng |
| Khối tích | m³ vào, m³ còn sót, m³ thực giao, phần hàng nhô trên thành thùng |
| Khối lượng | Tấn quy đổi theo loại vật liệu |
| Hình ảnh | Hình 3D đống hàng, ảnh và clip camera lúc qua cổng |
| Độ tin cậy | Điểm chất lượng lần đo (0–100) |
Số tấn được quy đổi từ m³ theo bảng khối lượng riêng từng loại vật liệu do Chủ đầu tư ban hành. Khối lượng riêng của vật liệu rời thay đổi theo độ ẩm và độ chặt, nên bảng này cần được Chủ đầu tư cập nhật khi nguồn vật liệu thay đổi. Với xà lan, hệ thống có thêm số tấn theo mớn nước để đối chiếu.
Lợi ích của hệ thống giám sát tự động
Smart Box AI thay số ước lượng bằng số đo có bằng chứng, đánh dấu chuyến bất thường ngay khi xe qua cổng và cho báo cáo đối soát với nhà thầu. Dữ liệu lưu tại công trường và máy chủ dự án, không đưa lên dịch vụ bên ngoài.
Cảnh báo tức thời
Ngưỡng do Chủ đầu tư cài đặt. Cảnh báo hiện trên web app, TV tại chốt bảo vệ và gửi tin nhắn đến cán bộ phụ trách:
- Thiếu tải: m³ hàng thấp hơn mức đăng ký (mặc định 85% dung tích thùng).
- Vượt thành: đống hàng cao hơn thành thùng quá 0,3 m.
- Xả không hết: xe ra còn sót trên 0,5 m³.
- Không đo được: xe còn phủ bạt, chạy quá nhanh, hai xe quá sát nhau.
- Phương tiện lạ: biển số hoặc số hiệu không có trong danh sách đăng ký.
- Thiết bị: mất tín hiệu LiDAR, camera hoặc nguồn điện; kính cảm biến cần vệ sinh.
Xác minh có nhật ký
Mỗi lần đo được chấm điểm tin cậy theo tốc độ, che khuất và thời tiết. Lần đo kém tự chuyển vào hàng chờ xác minh. Cán bộ xem ảnh, hình 3D, clip camera rồi duyệt hoặc điều chỉnh; mọi thay đổi ghi nhật ký. Chỉ Chủ đầu tư được điều chỉnh số m³; các vai trò giám sát, bảo vệ, kế toán, quản trị được phân quyền riêng.
Báo cáo và đối soát
- Khối lượng theo ngày, ca, tuần, tháng: số chuyến, tổng m³, tấn quy đổi, tách xe tải và xà lan.
- Theo nhà thầu và từng phương tiện: m³ trung bình mỗi chuyến, tỷ lệ đầy thùng, số chuyến thiếu tải.
- Đối soát thanh toán: m³ khai báo, m³ đo, chênh lệch, danh sách chuyến đã điều chỉnh và người duyệt.
- Hoạt động hệ thống: tỷ lệ chuyến đo được, số chuyến phải xác minh, thời gian hoạt động từng trạm.
Báo cáo xuất Excel, PDF; dữ liệu xuất Excel/CSV và có API để kết nối trạm cân hoặc phần mềm kế toán của dự án. Ghép số m³ với tấn từ trạm cân để theo dõi khối lượng riêng thực tế theo thời gian là hạng mục mở rộng theo dự án. Trạm vẫn đo khi mất mạng, lưu đệm tối thiểu 7 ngày và tự gửi bù.
Quy trình triển khai hệ thống
An Ninh Số khảo sát hiện trường, lắp đặt trạm, hiệu chuẩn tại chỗ, chạy thử 4 tuần rồi mới nghiệm thu. Kết cấu thép gia công theo kích thước thực tế sau khảo sát; chốt bảo vệ và trung tâm có thể dùng chung đầu ghi, TV và máy chủ của hệ thống camera hiện có.
Hiệu chuẩn tại hiện trường
- Khối chuẩn: đặt khối thép kích thước đã biết dưới cổng đo, căn chỉnh cảm biến.
- Xe rỗng: mỗi xe chạy qua 3 lần ở các tốc độ khác nhau để lập khuôn thùng và kiểm tra độ lặp lại.
- Đối chứng xe có hàng: san phẳng mặt hàng ngang thành thùng và đo tay; có trạm cân thì đối chứng thêm theo tấn.
- Xà lan: đo khuôn hầm lúc rỗng, so với hồ sơ đăng kiểm; đối chứng bằng giám định mớn nước thủ công.
- Định kỳ: kiểm tra lại bằng khối chuẩn mỗi tháng và sau mỗi lần di dời trạm.
Chạy thử và nghiệm thu
Nghiệm thu trên 50 chuyến xe tải và 10 chuyến xà lan có đối chứng trong 7 ngày liên tục. Phần mềm xuất bảng so sánh m³ đo, m³ đối chứng và sai số từng chuyến để hai bên ký xác nhận. Các mức sai số khối tích ≤ ±3% (xe tải, chuyến từ 10 m³) và ≤ ±5% (xà lan), thời gian có kết quả ≤ 30 giây và ≤ 60 giây là chỉ tiêu đề xuất, hai bên thống nhất lại theo kết quả chạy thử 4 tuần.
Chủ đầu tư cần chuẩn bị
- Mặt bằng: vị trí đặt cổng đo và khung đo; đoạn đường thẳng, phẳng khoảng 30 m trước và sau cổng.
- Điện: nguồn điện lưới hoặc máy phát đến các trạm; nếu không có, An Ninh Số chào thêm hệ solar riêng.
- Quy định cho nhà thầu: mở bạt trước cổng đo; đúng tốc độ 15 km/h với xe tải, 5 km/h với xà lan; mỗi lần một xe; xe ra cũng qua cổng đo.
- Danh mục phương tiện: danh sách xe, xà lan từng nhà thầu; hồ sơ đăng kiểm xà lan.
- Khối lượng riêng: bảng khối lượng riêng theo loại vật liệu để quy đổi m³ sang tấn.
Giải pháp liên quan
Đo khối tích xe tải & xà lan — Smart Box AI: LiDAR 3D và camera AI đo m³ từng chuyến, xe không phải dừng; mỗi chuyến có biển số, ảnh, hình 3D làm căn cứ nghiệm thu. Xem giải pháp, đặt lịch khảo sát hiện trường →
Câu hỏi thường gặp
Những thắc mắc phổ biến về giám sát vận chuyển khoáng sản bằng Smart Box AI: vận hành khi mất mạng, sai số, thời gian có kết quả, kết nối trạm cân và kiểm tra định kỳ.
Để được khảo sát hiện trường và trình diễn Smart Box AI tại mỏ, công trường hoặc bến của bạn, gọi hotline 0796 700 777 hoặc xem chi tiết tại trang đo khối tích xe tải, xà lan Smart Box AI.
Câu hỏi thường gặp
- Hệ thống Smart Box AI có yêu cầu kết nối internet liên tục không?
Không. Mỗi trạm tự xử lý và cho kết quả tại chỗ nên vẫn đo khi mất kết nối, lưu đệm tối thiểu 7 ngày và tự gửi bù khi có kết nối trở lại. Dữ liệu lưu tại công trường và máy chủ của dự án, không đưa lên dịch vụ bên ngoài; các trạm gửi kết quả về trung tâm qua VPN.
- Sai số đo khối tích là bao nhiêu?
Sai số khối tích so với đối chứng là ≤ ±3% với xe tải (chuyến từ 10 m³) và ≤ ±5% với xà lan. Đây là chỉ tiêu đề xuất, hai bên thống nhất lại theo kết quả chạy thử 4 tuần. Hệ thống được hiệu chuẩn tại hiện trường trước khi chạy thử.
- Bao lâu thì có kết quả đo mỗi chuyến?
Thời gian có kết quả là ≤ 30 giây với xe tải và ≤ 60 giây với xà lan — chỉ tiêu đề xuất, hai bên thống nhất lại theo kết quả chạy thử 4 tuần. Xe tải chạy qua cổng dưới 15 km/h, xà lan qua khung đo dưới 5 km/h, không phải dừng để đo.
- Hệ thống có kết nối được trạm cân và phần mềm quản lý hiện có không?
Hệ thống xuất Excel/CSV và có API để kết nối trạm cân hoặc phần mềm kế toán của dự án. Việc ghép số m³ với tấn từ trạm cân để theo dõi khối lượng riêng thực tế theo thời gian là hạng mục mở rộng theo dự án, cấu hình khi khảo sát trạm cân hiện có.
- Hệ thống được kiểm tra, bảo trì định kỳ như thế nào?
Trạm được kiểm tra lại bằng khối chuẩn mỗi tháng và sau mỗi lần di dời. Phần mềm theo dõi LiDAR, camera, nguồn điện, kết nối và báo ngay khi mất tín hiệu hoặc kính cảm biến cần vệ sinh.
Đọc thêm
Trao đổi cụ thể với chuyên gia an ninh
Đặt lịch tư vấn 30 phút — không bán hàng, chỉ là buổi trao đổi để hiểu doanh nghiệp của bạn cần gì.