Kiểm soát xe chở cát, đất, đá tại công trường san lấp, mỏ và bãi chứa thường dựa vào ước lượng bằng mắt hoặc đo tay. Mỗi người một con số, không có bằng chứng để đối chiếu khi nghiệm thu. Với hàng trăm chuyến mỗi ngày, chênh lệch nhỏ từng chuyến cộng lại thành khoản thanh toán lớn. Bài viết phân tích các kẽ hở phổ biến và cách Smart Box AI đo khối tích xe tải, xà lan của An Ninh Số dùng LiDAR 3D và camera AI để đo từng chuyến, đánh dấu chuyến bất thường và đối soát với nhà thầu.
Smart Box AI đo m³ từng chuyến xe tải và xà lan bằng LiDAR 3D, camera AI đọc biển số, số hiệu. Mỗi xe đo hai lần, lúc vào có hàng và lúc ra rỗng, để tính m³ thực giao; chuyến thiếu tải, vượt thành, xả không hết, lệch khuôn thùng hoặc xe lạ được đánh dấu ngay khi qua cổng. Mỗi lần điều chỉnh đều ghi nhật ký, trạm vẫn đo khi mất mạng và gửi bù khi có kết nối.
Smart Box AI là gì?
Smart Box AI là hệ thống đo khối tích xe tải và xà lan dùng LiDAR 3D quét đám mây điểm kết hợp camera AI nhận diện biển số, số hiệu. Hệ thống do Việt Đức Trí Group phát triển, An Ninh Số triển khai, gồm hai loại trạm đo tại hiện trường và phần mềm quản lý chuyến chạy trên máy chủ tại công trường.
Trạm xe tải đặt ở cổng ra vào công trường, mỏ, bãi chứa; trạm xà lan đặt ở luồng vào bến, cảng nhập hàng. Xe tải chạy qua cổng khung thép dưới 15 km/h, không phải dừng. Kết quả mỗi chuyến gồm m³ vào, m³ còn sót khi ra, m³ thực giao và tấn quy đổi, kèm biển số, ảnh và hình 3D đống hàng. Trạm áp dụng cho xe ben 2–4 chân và sơ mi rơ moóc thùng hở chở cát, đất, đá.
4 kẽ hở phổ biến trong kiểm soát xe chở vật liệu
Quản lý bằng mắt hoặc đo tay để lại bốn kẽ hở chính. Mỗi kẽ hở có một cơ chế kiểm soát tương ứng trong hệ thống:
- Ước lượng bằng mắt, đo tay từng chuyến. Mỗi người một con số, không có bằng chứng để đối chiếu. Hệ thống thay bằng số đo LiDAR kèm hình 3D, ảnh và clip camera lưu theo chuyến.
- Chuyến thiếu tải, xả không hết. Xe vào lưng thùng, ra còn sót hàng nhưng vẫn tính đủ chuyến. Hệ thống đo cả lúc vào và lúc ra, chỉ ghi nhận phần m³ thực giao.
- Đổi xe, nâng thành thùng. Thùng bị cơi nới hoặc thay xe khác dung tích so với đăng ký. Hệ thống so mỗi lần đo với khuôn thùng đã đăng ký của xe.
- Chặn dòng xe để kiểm. Dừng từng xe để đo gây ùn ở cổng, công trường chậm tiến độ. Với cổng đo LiDAR, xe chạy qua mà không phải dừng.
Công nghệ LiDAR 3D và AI trong kiểm soát khối tích
LiDAR đo khoảng cách bằng xung laser; khi quét liên tục thùng xe đang chạy qua, cảm biến thu được đám mây điểm mô tả bề mặt thùng và đống hàng. Smart Box AI dựng hình 3D, đo dài, rộng, cao của thùng và đống hàng, rồi tính m³ hàng gồm phần trong lòng thùng và phần nhô trên thành thùng. Camera AI đồng thời đọc biển số trước và sau, chụp ảnh rõ nhất mỗi lượt.
Về độ chính xác, sai số khối tích ≤ ±3% với xe tải (chuyến từ 10 m³) và ≤ ±5% với xà lan so với đối chứng là chỉ tiêu đề xuất, hai bên thống nhất lại theo kết quả chạy thử 4 tuần. Mỗi lần đo có điểm tin cậy từ 0 đến 100 theo tốc độ, mức che khuất và thời tiết; lần đo kém tự chuyển cán bộ xác minh.
Với xà lan, hệ thống dùng hai phương pháp độc lập: quét 3D hầm hàng và đo mớn nước lúc vào so với lúc ra. Mặt hàng được tính theo miệng hầm của chính xà lan, không theo mặt nước, nên thủy triều không làm sai kết quả. Khi tấn theo quét 3D và theo mớn nước lệch trên 8%, chuyến được chuyển cán bộ xác nhận.
Quy trình đo khối tích tự động
Mỗi xe được đo hai lần trong một chuyến, tại cùng một cổng:
- Lúc vào có hàng: camera đọc biển số, LiDAR dựng 3D đống hàng, hệ thống tính m³ vào và so với khuôn thùng.
- Lúc ra rỗng: cổng đo lại thùng xe để biết m³ còn sót.
- Ghép chuyến: hệ thống ghép lượt vào có hàng với lượt ra rỗng của cùng xe; m³ thực giao = m³ vào − m³ còn sót.
- Quy đổi tấn theo bảng khối lượng riêng từng loại vật liệu do Chủ đầu tư ban hành.
Thời gian có kết quả ≤ 30 giây với xe tải và ≤ 60 giây với xà lan là chỉ tiêu đề xuất, hai bên thống nhất lại theo kết quả chạy thử 4 tuần. Khối lượng riêng của cát, đất, đá thay đổi theo độ ẩm, nên bảng quy đổi cần được Chủ đầu tư cập nhật theo loại vật liệu thực tế. Ghép số liệu trạm cân sẵn có qua API để theo dõi khối lượng riêng thực tế theo thời gian là hạng mục mở rộng theo dự án.
Ngưỡng cảnh báo tự động
Chuyến bất thường được đánh dấu ngay khi xe qua cổng. Ngưỡng do Chủ đầu tư cài đặt; cảnh báo hiện trên web app, TV tại chốt bảo vệ và gửi tin nhắn đến cán bộ phụ trách.
| Tiêu chí | Ngưỡng | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| Thiếu tải | m³ hàng thấp hơn mức đăng ký (mặc định 85% dung tích thùng) | Xe vào lưng thùng |
| Vượt thành | Đống hàng cao hơn thành thùng quá 0,3 m | Chất hàng quá thành thùng |
| Xả không hết | Xe ra còn sót trên 0,5 m³ | Phần sót không được tính vào m³ thực giao |
| Lệch khuôn thùng | Kích thước đo khác khuôn đã đăng ký | Nghi đổi xe hoặc nâng thành |
| Phương tiện lạ | Biển số không có trong danh sách đăng ký | Xe ngoài danh mục nhà thầu |
| Không đo được | Xe còn phủ bạt, chạy quá nhanh, hai xe quá sát nhau | Chuyển hàng chờ xác minh |
| Thiết bị | Mất tín hiệu LiDAR, camera hoặc nguồn điện; kính cảm biến cần vệ sinh | Báo bộ phận kỹ thuật xử lý |
Bảo vệ chỉ cần xác nhận các chuyến được hệ thống đánh dấu. Cán bộ xem ảnh, hình 3D, clip camera rồi duyệt, điều chỉnh hoặc loại; mọi thay đổi được ghi nhật ký.
Đối soát dữ liệu đa điểm
Hệ thống đối soát số liệu ở ba lớp:
- So m³ đo với dung tích đăng ký của xe.
- So với phiếu giao nhận của nhà thầu: m³ khai báo, m³ đo và chênh lệch.
- Đối soát lượt xe giữa các cổng.
Báo cáo theo nhà thầu và từng phương tiện cho thấy m³ trung bình mỗi chuyến, tỷ lệ đầy thùng và số chuyến thiếu tải. Nhờ đó Chủ đầu tư nhận ra nhà thầu hoặc xe nào lặp lại bất thường, thay vì chỉ xử lý từng chuyến riêng lẻ.
Bằng chứng từng chuyến cho nghiệm thu, thanh toán
Mỗi chuyến lưu đủ dữ liệu để đối chiếu khi nghiệm thu và thanh toán với nhà thầu:
- Phương tiện: biển số trước/sau, nhà thầu, ảnh chụp rõ nhất.
- Thời gian: giờ vào, giờ ra, thời gian ở trong công trường.
- Kích thước: dài, rộng, cao của thùng xe và của đống hàng.
- Khối tích: m³ vào, m³ còn sót, m³ thực giao, phần hàng nhô trên thành thùng.
- Khối lượng: tấn quy đổi theo loại vật liệu.
- Hình ảnh: hình 3D đống hàng, ảnh và clip camera lúc qua cổng.
- Độ tin cậy: điểm chất lượng lần đo.
Báo cáo đối soát thanh toán liệt kê danh sách chuyến đã điều chỉnh và người duyệt. Báo cáo khối lượng theo ngày, ca, tuần, tháng tách riêng xe tải và xà lan, xuất Excel, PDF.
Vận hành không gián đoạn
Hệ thống được thiết kế để công trường không mất chuyến khi hạ tầng gặp sự cố:
- Mỗi trạm tự xử lý và cho kết quả tại chỗ, vẫn đo khi mất kết nối.
- Lưu đệm tối thiểu 7 ngày, tự gửi bù khi có kết nối.
- Dữ liệu lưu tại công trường và máy chủ của dự án; các trạm gửi kết quả về trung tâm qua VPN.
- Giám sát LiDAR, camera, nguồn điện, kết nối; báo khi mất tín hiệu hoặc kính cảm biến bẩn.
- Tủ điện IP65 có quạt và hút ẩm, UPS, chống sét nguồn và mạng; trạm chạy 24/24.
Quy định cho nhà thầu tại cổng đo
Để kiểm soát xe chở cát, đất, đá có hiệu lực, Chủ đầu tư cần ban hành quy định cho nhà thầu:
- Mở bạt trước cổng đo.
- Đúng tốc độ 15 km/h với xe tải, 5 km/h với xà lan.
- Mỗi lần một xe qua cổng; xe ra cũng qua cổng đo.
- Nộp danh sách xe, xà lan của từng nhà thầu; hồ sơ đăng kiểm xà lan (kích thước hầm, mớn nước).
Chủ đầu tư đồng thời chuẩn bị mặt bằng đặt cổng đo với đoạn đường thẳng, phẳng khoảng 30 m trước và sau cổng, nguồn điện lưới hoặc máy phát đến trạm, và bảng khối lượng riêng theo loại vật liệu để quy đổi m³ sang tấn.
Hiệu chuẩn và chạy thử trước nghiệm thu
Trạm được hiệu chuẩn tại hiện trường trước khi số đo được dùng để thanh toán. Trình tự gồm: căn chỉnh cảm biến bằng khối thép kích thước đã biết; cho mỗi xe rỗng chạy qua 3 lần ở các tốc độ khác nhau để lập khuôn thùng; đối chứng xe có hàng bằng cách san phẳng mặt hàng ngang thành thùng và đo tay, có trạm cân thì đối chứng thêm theo tấn. Sau đó hệ thống chạy thử 4 tuần rồi mới nghiệm thu.
Nghiệm thu trên 50 chuyến xe tải và 10 chuyến xà lan có đối chứng trong 7 ngày liên tục. Phần mềm xuất bảng so sánh m³ đo, m³ đối chứng và sai số từng chuyến để hai bên ký xác nhận. Sau nghiệm thu, trạm được kiểm tra lại bằng khối chuẩn mỗi tháng và sau mỗi lần di dời.
Giải pháp liên quan
Đo khối tích xe tải & xà lan — Smart Box AI: LiDAR 3D và camera AI đo m³ từng chuyến, xe không phải dừng; mỗi chuyến có biển số, ảnh, hình 3D làm căn cứ nghiệm thu. Xem giải pháp, đặt lịch khảo sát hiện trường →
Câu hỏi thường gặp
Hệ thống có yêu cầu xe dừng lại để đo không?
Không. Xe tải chạy qua cổng đo dưới 15 km/h, không cần dừng; xà lan qua khung đo dưới 5 km/h theo phao luồng. Xe phải mở bạt trước cổng đo và mỗi lần chỉ một xe qua cổng.
Bao lâu thì có kết quả đo?
Thời gian có kết quả ≤ 30 giây với xe tải và ≤ 60 giây với xà lan là chỉ tiêu đề xuất, hai bên thống nhất lại theo kết quả chạy thử 4 tuần. Phép đo diễn ra khi xe đang chạy qua cổng nên xe không phải dừng chờ.
Làm sao đăng ký khuôn thùng cho xe mới?
Xe chạy rỗng qua cổng 3 lượt ở các tốc độ khác nhau. Hệ thống lưu kích thước lòng thùng và đáy thùng làm chuẩn cho mọi lần đo sau; kích thước lệch khuôn sẽ bị cảnh báo nghi đổi xe hoặc nâng thành.
Hệ thống có kết nối với phần mềm đang dùng không?
Có. Hệ thống xuất Excel/CSV và có API để kết nối trạm cân hoặc phần mềm kế toán của dự án; phạm vi kết nối được xác định khi khảo sát. Việc dùng số liệu trạm cân để theo dõi khối lượng riêng thực tế theo thời gian là hạng mục mở rộng theo dự án.
Ai có quyền điều chỉnh kết quả đo?
Hệ thống phân quyền cho Chủ đầu tư, giám sát, bảo vệ, kế toán và quản trị; chỉ Chủ đầu tư được điều chỉnh số m³. Cán bộ xem ảnh, hình 3D, clip camera trước khi duyệt hoặc điều chỉnh. Mọi thay đổi ghi nhật ký, báo cáo đối soát liệt kê chuyến đã điều chỉnh và người duyệt.
Mất mạng thì trạm có đo được không?
Có. Mỗi trạm tự xử lý và cho kết quả tại chỗ, lưu đệm tối thiểu 7 ngày và tự gửi bù về máy chủ khi có kết nối lại.
Cần kiểm soát xe chở cát, đất, đá tại công trường, mỏ hoặc bến nhận hàng? An Ninh Số khảo sát hiện trường, trình diễn cách đo và đề xuất bố trí trạm phù hợp. Gọi hotline 0796 700 777 hoặc xem giải pháp đo khối tích xe tải và xà lan Smart Box AI.