Nghiệm thu khối lượng san lấp quyết định số tiền Chủ đầu tư trả cho nhà thầu vận chuyển. Khi khối lượng được tính bằng đo tay hoặc đếm chuyến, mỗi người một con số và không có bằng chứng để đối chiếu. Giải pháp Smart Box AI đo khối tích xe tải và xà lan chuyển việc nghiệm thu sang dữ liệu từng chuyến: biển số, ảnh, hình 3D và số m³ thực giao.
Smart Box AI đo khối tích vật liệu san lấp từng chuyến bằng LiDAR 3D và camera AI, xe không phải dừng. Mỗi chuyến được đo lúc vào có hàng và lúc ra rỗng, ghi biển số, ảnh, hình 3D, m³ thực giao và tấn quy đổi, rồi tổng hợp thành báo cáo đối soát thanh toán. Sai số ≤ ±3% với xe tải (chuyến từ 10 m³) và ≤ ±5% với xà lan là chỉ tiêu đề xuất, hai bên thống nhất lại theo kết quả chạy thử 4 tuần.
Các phương pháp nghiệm thu khối lượng san lấp phổ biến
Có ba cách thường dùng để nghiệm thu khối lượng vật liệu san lấp: đo tay thùng xe, đếm chuyến nhân dung tích, và đo địa hình đầu kỳ – cuối kỳ. Cả ba đều thiếu dữ liệu độc lập cho từng chuyến.
Đo tay thùng xe
Giám sát đo kích thước thùng xe bằng thước để tính thể tích, rồi nhân với số chuyến. Cách này dễ làm nhưng có nhiều điểm yếu:
- Không đo được hình dạng thật của đống hàng, nhất là phần nhô trên thành thùng
- Không kiểm soát được khi xe còn phủ bạt
- Phụ thuộc kỹ năng và sự trung thực của người đo
- Phải dừng từng xe, gây ùn ở cổng
Đếm chuyến nhân dung tích
Lấy dung tích đăng ký của xe nhân với số chuyến. Cách này đơn giản nhưng không phản ánh lượng hàng thực giao:
- Không phải chuyến nào cũng đầy thùng
- Xe ra còn sót hàng vẫn được tính đủ chuyến
- Thùng bị cơi nới hoặc thay xe khác dung tích mà sổ sách không biết
- Sổ ghi chép tay dễ sai và khó kiểm tra lại
Đo địa hình đầu kỳ – cuối kỳ
Đo cao độ mặt bằng trước và sau một giai đoạn để tính tổng khối lượng đã đắp. Cách này cho con số tổng của cả kỳ nhưng không cho biết khối lượng của từng chuyến, từng xe, từng nhà thầu. Vật liệu sau khi đắp còn bị lu lèn, nén chặt nên khó đối chiếu ngược với số m³ đã chở đến.
Những kẽ hở thường gặp khi nghiệm thu
Công trường san lấp, mỏ, bãi chứa, cảng và bến thủy nội địa nhận rất nhiều chuyến mỗi ngày. Không có số đo độc lập, chênh lệch nhỏ mỗi chuyến cộng lại thành khoản thanh toán lớn.
- Ước lượng bằng mắt, đo tay từng chuyến: mỗi người một con số, không có bằng chứng để đối chiếu khi nghiệm thu.
- Chuyến thiếu tải, xả không hết: xe vào lưng thùng, ra còn sót hàng nhưng vẫn tính đủ chuyến.
- Đổi xe, nâng thành thùng: thùng bị cơi nới hoặc thay xe khác dung tích so với đăng ký.
- Chặn dòng xe để kiểm: dừng từng xe để đo gây ùn ở cổng, công trường chậm tiến độ.
Giải pháp Smart Box AI cho nghiệm thu số hóa
Smart Box AI là hệ thống đo khối tích vật liệu rời bằng LiDAR và camera AI, do Việt Đức Trí Group phát triển, An Ninh Số cung cấp và triển khai. Xe chạy qua cổng đo dưới 15 km/h, không phải dừng; mỗi chuyến có biển số, ảnh, hình 3D và số m³ thực giao.
Thành phần chính
- Cổng khung thép mạ kẽm vượt đường, thông thủy tối thiểu 6,5 m, cảm biến treo khoảng 8 m, có mái che.
- LiDAR quét thùng xe từ trên xuống, dựng đám mây điểm thành hình 3D đống hàng; xe dài có thêm LiDAR đo vận tốc.
- Camera AI 8MP đọc biển số trước và sau, hoạt động ngày đêm.
- Máy tính biên dựng 3D và chạy phần mềm Smart Box AI ngay tại trạm.
- Phần mềm quản lý trên web app cho Chủ đầu tư, TV tại chốt bảo vệ để xác nhận chuyến.
Trạm áp dụng cho xe ben 2–4 chân và sơ mi rơ moóc thùng hở chở cát, đất, đá. Mỗi xe đăng ký khuôn thùng một lần bằng cách chạy rỗng qua cổng 3 lượt; hệ thống lưu kích thước lòng thùng và đáy thùng làm chuẩn cho mọi lần đo sau, nhờ đó phát hiện khi thùng bị nâng thành hoặc đổi xe. Với vật liệu chở bằng đường thủy, trạm xà lan đo theo nguyên tắc tương tự, có thêm đo mớn nước để đối chiếu.
Quy trình nghiệm thu số hóa từng chuyến
Mỗi chuyến xe tải được đo hai lần tại cùng một cổng, lúc vào có hàng và lúc ra rỗng, rồi đi qua 4 bước xử lý để thành số liệu nghiệm thu.
1. Đo khi xe vào
Xe mở bạt, chạy qua cổng đo dưới 15 km/h. Hệ thống cùng lúc:
- Quét 3D toàn bộ thùng xe và đống hàng
- Đọc biển số trước và sau, ghi giờ vào
- Đo dài, rộng, cao của thùng và của đống hàng, so với khuôn thùng đã đăng ký
- Chụp ảnh rõ nhất và lưu clip camera lúc qua cổng
2. Đo khi xe ra
Sau khi đổ hàng, xe ra cũng phải qua cổng đo. Hệ thống đo phần hàng còn sót và ghép lượt vào có hàng với lượt ra rỗng của cùng phương tiện:
m³ thực giao = m³ vào − m³ còn sót
3. Quy đổi tấn
Số m³ thực giao được quy đổi sang tấn theo bảng khối lượng riêng từng loại vật liệu do Chủ đầu tư ban hành. Khối lượng riêng của vật liệu rời thay đổi theo độ ẩm và độ chặt, nên bảng này cần được hai bên thống nhất trước khi áp dụng.
4. Cảnh báo và xác minh
Chuyến bất thường được đánh dấu ngay khi xe qua cổng, theo ngưỡng do Chủ đầu tư cài đặt:
- Thiếu tải: m³ hàng thấp hơn mức đăng ký (mặc định 85% dung tích thùng)
- Vượt thành: đống hàng cao hơn thành thùng quá 0,3 m
- Xả không hết: xe ra còn sót trên 0,5 m³
- Không đo được: xe còn phủ bạt, chạy quá nhanh, hai xe quá sát nhau
- Phương tiện lạ: biển số không có trong danh sách đăng ký
Cảnh báo hiện trên web app, TV tại chốt bảo vệ và gửi tin nhắn đến cán bộ phụ trách. Bảo vệ chỉ cần xác nhận các chuyến được đánh dấu, thay vì kiểm từng xe.
Quản lý và đối soát dữ liệu
Toàn bộ dữ liệu từng chuyến được lưu tại công trường và máy chủ của dự án, không đưa lên dịch vụ bên ngoài, sẵn sàng cho đối soát thanh toán.
Hồ sơ mỗi chuyến
- Phương tiện: biển số trước/sau, nhà thầu, ảnh chụp rõ nhất
- Thời gian: giờ vào, giờ ra, thời gian ở trong công trường
- Kích thước: dài, rộng, cao của thùng xe và của đống hàng
- Khối tích: m³ vào, m³ còn sót, m³ thực giao, phần hàng nhô trên thành thùng
- Khối lượng: tấn quy đổi theo loại vật liệu
- Hình ảnh: hình 3D đống hàng, ảnh và clip camera lúc qua cổng
- Độ tin cậy: điểm chất lượng lần đo (0–100)
Báo cáo đối soát
Báo cáo xuất Excel, PDF theo ngày, ca, tuần, tháng, theo nhà thầu và từng phương tiện. Bảng đối soát thanh toán gồm:
| Chỉ số | Mô tả |
|---|---|
| m³ khai báo | Khối lượng nhà thầu khai trên phiếu giao nhận |
| m³ đo | Khối lượng thực giao do hệ thống đo |
| Chênh lệch | Phần sai lệch giữa khai báo và số đo |
| Chuyến đã điều chỉnh | Danh sách chuyến được điều chỉnh và người duyệt |
Hệ thống còn so m³ đo với dung tích đăng ký của xe và đối soát lượt xe giữa các cổng. Dữ liệu xuất Excel/CSV; có API để kết nối trạm cân hoặc phần mềm kế toán của dự án. Ghép số m³ với tấn từ trạm cân để theo dõi khối lượng riêng thực tế là hạng mục mở rộng theo dự án.
Hiệu chuẩn và chỉ tiêu trước nghiệm thu
Số liệu chỉ dùng được cho thanh toán khi trạm đã được hiệu chuẩn và nghiệm thu có đối chứng. Smart Box AI được hiệu chuẩn tại hiện trường, chạy thử 4 tuần rồi mới nghiệm thu.
- Khối chuẩn: đặt khối thép kích thước đã biết dưới cổng đo, căn chỉnh cảm biến.
- Xe rỗng: mỗi xe chạy qua 3 lần ở các tốc độ khác nhau để lập khuôn thùng và kiểm tra độ lặp lại.
- Đối chứng xe có hàng: san phẳng mặt hàng ngang thành thùng và đo tay; có trạm cân thì đối chứng thêm theo tấn.
- Định kỳ: kiểm tra lại bằng khối chuẩn mỗi tháng và sau mỗi lần di dời trạm.
Các chỉ tiêu sau là chỉ tiêu đề xuất, hai bên thống nhất lại theo kết quả chạy thử 4 tuần: sai số khối tích ≤ ±3% với xe tải (chuyến từ 10 m³) và ≤ ±5% với xà lan; tỷ lệ chuyến đo được ≥ 95% với xe tải; nhận diện đúng phương tiện ≥ 98% ban ngày, ≥ 95% ban đêm; có kết quả ≤ 30 giây với xe tải. Nghiệm thu trên 50 chuyến xe tải và 10 chuyến xà lan có đối chứng trong 7 ngày liên tục; phần mềm xuất bảng so sánh m³ đo, m³ đối chứng và sai số từng chuyến để hai bên ký xác nhận.
Điều khoản cần đưa vào hợp đồng
Để số đo từng chuyến trở thành căn cứ thanh toán, hợp đồng với nhà thầu vận chuyển nên ghi rõ các quy định vận hành tại cổng đo.
- Xe phải mở bạt trước cổng đo.
- Chạy đúng tốc độ 15 km/h với xe tải, 5 km/h với xà lan; mỗi lần một xe.
- Xe ra cũng phải qua cổng đo để ghi nhận phần hàng còn sót.
- Nhà thầu nộp danh sách phương tiện; xà lan kèm hồ sơ đăng kiểm (kích thước hầm, mớn nước).
- Hai bên thống nhất bảng khối lượng riêng theo loại vật liệu để quy đổi m³ sang tấn.
- Thống nhất cách xử lý chuyến “Không đo được” và chuyến cần xác minh.
Phía Chủ đầu tư chuẩn bị mặt bằng đặt cổng đo với đoạn đường thẳng, phẳng khoảng 30 m trước và sau cổng, nguồn điện đến trạm, và bố trí xe chạy đối chứng trong thời gian chạy thử.
Giải pháp liên quan
Đo khối tích xe tải & xà lan — Smart Box AI: LiDAR 3D và camera AI đo m³ từng chuyến, xe không phải dừng; mỗi chuyến có biển số, ảnh, hình 3D làm căn cứ nghiệm thu. Xem giải pháp, đặt lịch khảo sát hiện trường →
Câu hỏi thường gặp
Smart Box AI đo được những loại vật liệu san lấp nào?
Hệ thống đo vật liệu rời chở trên thùng hở như cát, đất, đá, quặng, than. Trạm xe tải áp dụng cho xe ben 2–4 chân và sơ mi rơ moóc thùng hở; trạm xà lan đo hàng trong hầm. Số m³ được quy đổi sang tấn theo bảng khối lượng riêng từng loại vật liệu do Chủ đầu tư ban hành.
Xe không mở bạt khi qua trạm đo thì xử lý thế nào?
Quy định cho nhà thầu cần ghi rõ xe phải mở bạt trước cổng đo. Nếu xe còn phủ bạt, chạy quá nhanh hoặc hai xe quá sát nhau, hệ thống báo “Không đo được” và chuyển chuyến đó vào hàng chờ xác minh để cán bộ xem ảnh, clip camera.
Dữ liệu đo được lưu ở đâu?
Toàn bộ dữ liệu lưu tại công trường và máy chủ của dự án, không đưa lên dịch vụ bên ngoài. Khi mất kết nối, trạm vẫn đo, lưu đệm tối thiểu 7 ngày và tự gửi bù về máy chủ qua VPN khi có mạng lại.
Ai có quyền điều chỉnh số liệu khối lượng?
Chỉ Chủ đầu tư được điều chỉnh số m³. Cán bộ xác minh xem ảnh, hình 3D, clip camera rồi duyệt hoặc đề xuất điều chỉnh; mọi thay đổi ghi nhật ký và hiện trong báo cáo đối soát kèm người duyệt.
Thời gian có kết quả mỗi lần đo là bao lâu?
Chỉ tiêu đề xuất là ≤ 30 giây với xe tải và ≤ 60 giây với xà lan; đây là chỉ tiêu đề xuất, hai bên thống nhất lại theo kết quả chạy thử 4 tuần. Mỗi trạm tự xử lý tại chỗ nên có kết quả ngay khi phương tiện qua cổng, kể cả lúc mất mạng.
Khi hệ thống cho kết quả không tin cậy thì làm sao?
Mỗi lần đo có điểm tin cậy 0–100 theo tốc độ, che khuất, thời tiết. Lần đo kém tự chuyển vào hàng chờ xác minh; cán bộ xem lại rồi duyệt, điều chỉnh hoặc loại chuyến. Mọi thay đổi được ghi nhật ký với người thực hiện.
Muốn chuyển nghiệm thu san lấp sang dữ liệu từng chuyến? An Ninh Số khảo sát vị trí đặt cổng đo, nguồn điện và luồng xe, đề xuất cấu hình trạm và trình diễn trực tiếp theo lịch của Chủ đầu tư. Xem chi tiết giải pháp đo khối tích xe tải và xà lan Smart Box AI hoặc gọi hotline 0796 700 777.